سيد علي اكبر قرشي
199
قاموس قرآن ( فارسي )
اثبات است . اين هشام در معنى اين قول را از زمخشرى نقل كرده است . سؤال : طلب . خواستن . ( اقرب ) راغب گويد : سؤال اگر راجع بدانستن چيزى باشد هم بنفسه متعدى مىشود و هم با حرف جارّ و با حرف « عن » بيشتر است مثل * ( « وَيَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ . . . » ) * اسراء : 85 . * ( « يَسْئَلُونَكَ عَنِ الأَهِلَّةِ . . . » ) * بقره : 189 . * ( « يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ » ) * بقره : 217 . و مثل * ( « سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ » ) * معارج : 1 . كه با باء متعدى شده و نحو * ( « يَسْئَلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ الدِّينِ » ) * ذاريات : 12 . كه بنفسه متعدى شده است . و نحو * ( « فَلا تَسْئَلْنِ ما لَيْسَ لَكَ بِه عِلْمٌ . . . » ) * هود : 46 . و چون سؤال خواستن مال باشد بنفسه و با « من » متعدى مىشود * ( « وَسْئَلُوا ما أَنْفَقْتُمْ وَلْيَسْئَلُوا ما أَنْفَقُوا . . . » ) * ممتحنه : 10 . ناگفته نماند : مراد در آنچه گفته شد متعدى شدن بمفعول دوم است و « به » بمفعول اوّل هميشه بنفسه متعدى مىشود . سؤل بمعنى خواسته است ( قاموس ) * ( « قالَ قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يا مُوسى » ) * طه : 36 . فرمود : اى موسى خواستهء تو داده شد . موسى از خدا خواست كه هرون را كمك و يار و شريك وى قرار دهد آيهء فوق در جواب آن است . تسائل بين الاثنين است بعضى از بعضى خواستن * ( « وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ يَتَساءَلُونَ » ) * صافات : 27 . [ سؤال فطرت ] سؤال ممكن است در خواستن فطرت و احتياج واقعى به كار رود مثل * ( « وَآتاكُمْ مِنْ كُلِّ ما سَأَلْتُمُوه وَإِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ الله لا تُحْصُوها . . . » ) * ابراهيم : 34 . پيداست كه بشر اين همه نعمتها را از خدا نخواسته است بلكه مراد آنست : هر كه از خورشيد و زمين و ماه و درياها و هزاران چيزهاى ديگر در زندگى احتياج داشتيد و بزبانحال و زبان فطرت خواستار بوديد داده است . همچنين است آيهء * ( « يَسْئَلُه مَنْ فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ » ) * رحمن : 29 . بشر كه ذاتا يكپارچه فقر و احتياج است خدا را بشناسد يا